Buổi tối khoảng cuối năm 2023, tôi ngồi trong một nhà đang dang dở ở khu đô thị Vinhomes Ocean Park, cầm bản thiết kế mà tôi vừa vẽ nguệch ngoạc ra tờ giấy nháp. Chủ nhà hỏi tôi: “Tủ bếp này anh dự tính xử lý góc chết tủ kiểu gì?” Tôi khựng lại ba giây, rồi nói: “Thú thật là tôi chưa làm kiểu này trước đây”. https://thicongnoithat.vn/thi-cong-noi-that-chung-cu là lần đầu trong 8 năm làm nghề tôi đủ can đảm nói câu đó ngay trước chủ nhà chứ không phải gật đầu lấy lệ. Làm thi công nội thất chung cư trọn gói lâu năm, tôi hiểu rằng dám nói mình không biết còn quan trọng hơn niềm tin của khách hàng. Cái tôi sụp đổ khi tôi không dám hỏi chủ nhà câu đơn giản Vào năm thứ hai theo nghề mộc, tôi nhận một căn hộ 80m2 ở khu vực ngoại thành Gia Lâm. Gia chủ chỉ dặn là thích tủ âm tường. Tôi gật gù chứ không hề hỏi rõ ràng họ định cất những gì. Kết cục là tôi phải phá bỏ cái tủ âm tường mới lắp xong, mất thêm 45 triệu phát sinh đồng thời trễ tiến độ 2 tuần. Đến giờ tôi vẫn nhớ cái cảnh đứng trước mớ phế liệu mà đáng lẽ chỉ cần một câu hỏi ngay từ đầu là đã tránh được. Điều tôi ngộ ra rất đắt: giả vờ hiểu chẳng bao giờ tốt hơn việc hỏi một câu ngớ ngẩn. Từ dạo đó, hễ nhận dự án tôi đều bỏ ra một buổi ngồi lại với chủ nhà liệt kê từng món đồ. Nói buồn cười, khách hàng thường chẳng rõ nhu cầu của chính mình cho đến khi tôi hỏi từng phòng một. Từ chỗ khách hàng hỏi là tôi 'dạ' liền, giờ tôi xin phép suy nghĩ trước khi trả lời Hồi mới vào nghề, hễ chủ nhà hỏi chuyện thi công là tôi trả lời ngay không suy nghĩ, đại loại là “được, để tôi xử lý”. Kết quả là tôi phải nhận kha khá lần làm sai, phải làm lại, vừa hao tiền tốn của vừa xấu hổ. Trong 6 tháng gần nhất, tôi học được cách thói quen trả lời vội: khi bị hỏi một chi tiết tôi chưa chắc, tôi nói thẳng “để tôi kiểm tra lại rồi trả lời anh chị sau”. Tưởng là việc nhỏ, nhưng thú thật lúc đầu rất khó cực kỳ, vì tôi tưởng khách sẽ đánh giá thấp mình. Nhưng điều ngược lại đã xảy ra. Gần đây tôi có 3 tình huống, tôi thay vì khẳng định bừa thì nói kiểm tra với một khách ở Vinhomes, một người khách bên Time City và một nhà ở Thanh Hà. Cả 3 người đều không tỏ ra khó chịu, mà trái lại còn khen “anh cẩn thận ghê”. Họ tin tôi hơn và tôi đỡ hẳn chuyện xin lỗi khách vì làm sai. Nhận trọn gói không có nghĩa là tôi biết tuốt, mà là tôi biết cách tìm người biết Tôi gặp không ít người nghĩ thầu trọn gói nội thất phải rành mọi công đoạn. Nói thẳng, tôi chẳng phải người như thế. Một lần tôi không quên nhận thi công trọn gói một căn nhà mà mảng điện yêu cầu lắp đèn cảm ứng thông minh – loại đèn mà tôi chưa từng lắp bao giờ. Tôi chọn không làm bộ mà nhấc máy gọi nhờ một anh thợ điện với 20 năm kinh nghiệm, hỏi tỉ mỉ từng bước từ công tắc đến hộp nối. Anh ấy vui vẻ chỉ dạy, chẳng lấy xu nào, chỉ nói tôi “mày cứ hỏi, đừng có làm bừa”. Sau vụ đó, tôi xây dựng một nhóm thợ lành nghề chuyên về điện, nước, sơn – những người tôi có thể gọi bất cứ lúc nào. Lúc lên dự toán trọn gói, tôi mời họ cùng khảo sát để những con số báo giá phản ánh đúng công việc. Khách hàng của tôi thấy rõ tiền của họ đi vào đâu chứ không phải trả cho sự đoán mò. Cái ngày tôi trả lại 18 triệu tiền tạm ứng vì nhận ra mình không đủ năng lực Khoảng đầu năm nay, có một khách ở Times City liên hệ với tôi qua bạn bè nhờ tôi làm một chiếc tủ rượu mặt kính cong. Nghe qua đơn giản, tôi nhận lời, tôi lấy tiền tạm ứng rồi mới bắt tay và nhận ra kiểu kính cong này đòi hỏi máy CNC 5 trục xưởng của tôi thì hoàn toàn không có. Tối hôm đó tôi trằn trọc giữa hai lựa chọn: một là thuê ngoài rồi gắn, rất dễ vỡ hỏng, hai là trả lại tiền và giới thiệu xưởng chuyên. Cuối cùng tôi chọn vế thứ hai. Tôi mời khách lên nói chuyện “chúng tôi không đủ năng lực làm”, rồi chuyển khoản lại đủ và giới thiệu một xưởng chuyên về kính uốn mà tôi biết họ làm tốt. Khách hơi bất ngờ nhưng rồi lại nói cảm ơn vì tôi chịu nói không. Tôi mất một đơn hàng 70 triệu nhưng cái tên tôi vẫn sạch, quan trọng hơn, tôi học được cách: nói “không” từ đầu đỡ tốn công sức của cả hai của cả tôi lẫn khách. Giờ đây, trước khi ký bất kỳ hợp đồng trọn gói nào tôi đều tự hỏi mình thực sự làm được không, nếu câu trả lời là không tôi liền dừng thay vì cố gắng nuốt trôi.