Cuối năm ngoái, tôi nhận một căn nhà 600m2 thuộc Thủ Đức, gia chủ là quản lý ngân hàng, kỹ tính tới mức từng thay 3 đội xây dựng trước đó. Sau 8 tháng hoàn thiện, tôi hiểu ra vô số bài học không ai chỉ dạy. Tôi viết bài này để kể với anh em trong nghề bởi thực tế luôn khác xa những gì ta tưởng.
Chữ ký trong hồ sơ trên giấy tờ chẳng bao giờ đủ che chở cho mình
Có lần, ở giữa quá trình, phu nhân gia chủ yêu cầu thay vật liệu ốp tường bếp không nói một lời. Ngày hôm đó, tôi vừa ký nghiệm thu cho phần đá cũ, vậy mà vài ngày sau, cô ấy nhắn tin yêu cầu tháo dỡ vì màu không hợp. Tôi đứng hình vì số đá đã nhập đúng kích thước thiết kế. Khoản phát sinh lên tới 40 triệu chủ nhà không muốn đền. Từ chuyện đó, tôi đúc kết bài học đắt giá: con dấu chỉ là thủ tục, thứ giữ bạn an toàn là quy trình chụp ảnh, quay phim do cả hai bên xác nhận và video rõ ràng. Số liệu từ hiệp hội, 70% tranh chấp giữa các bên đến từ thay đổi ngoài hợp đồng. Sau lần đó, tôi luôn chụp ảnh từng hạng mục trước khi thi công và gửi qua zalo cho tất cả các bên, để khi có chuyện tôi chứng minh được không phải tranh cãi.
Phong thủy không phải mê tín mà là cách chủ nhà truyền đạt
Hôm ấy, thầy phong thủy mà gia chủ mời tới xem xét căn nhà. Ông ấy yêu cầu đổi hướng cầu thang và dời cửa sổ phòng ngủ lớn sang bên phải 40cm. Nghe những lời đó, tôi thấy bực bội vì dầm sàn đã đổ xong, động vào là nứt. Nhưng tôi kịp bình tĩnh và hỏi ông ấy lý do đằng sau yêu cầu. Thì ra, sự điều chỉnh bậc thang đón khí lành vào nhà, và việc xê cửa tránh ánh nắng gay gắt chiếu vào giờ Thân. Tôi nhận ra đây không phải chuyện mê tín mà là kinh nghiệm dân gian được diễn giải theo cách riêng. Tôi lấy file cad và điều chỉnh thiết kế: không đụng tới móng cọc, chỉ thay đổi tay vịn đồng thời làm thêm lam che nắng. Anh em thợ kêu ca suốt ngày vì tưởng tôi làm theo mê tín. Tôi mở một buổi họp giải thích cặn kẽ từ góc độ kỹ thuật. Kết thúc cuộc họp, ai nấy đều thông và mọi việc lại suôn sẻ.
Nhóm thợ lành nghề không phải ai làm nhanh mà là người biết dừng đúng lúc
Tôi nhớ mãi một sự cố kinh hoàng tại chính công trình 600m2 này. Người thợ lo phần điện không hỏi đã nối bậy hệ thống nhà thông minh mà tôi đã dặn dò phải có mặt tôi mới được đấu. Vận may là tôi ghé công trình lúc chiều xem xét toàn bộ tủ phân phối, kiểm ra hai sợi dây pha nối lộn. Nếu tôi bỏ qua, tủ điện sẽ bốc cháy ngay khi đóng điện. Từ vụ đó, tôi xây dựng một quy trình kiểm tra nghiêm ngặt: bảng kiểm tra 20 mục trước khi tiến hành đổ bê tông, 15 điểm khi chống thấm, và đặc biệt với hệ điện phải kiểm tra 25 điểm. Thứ khiến tôi tâm đắc là cách tôi đối đãi khi thợ nhận lỗi. Tôi không mắng, tôi lại thưởng ngay 2 triệu cho anh công nhân kia vì anh dám nói ra sự thật trước khi tôi phát hiện. Tôi nói với anh em: người nào thấy lỗi mà báo liền sẽ được tôi thưởng, còn ai giấu giếm thì đừng mong làm tiếp. Từ đó, các lỗi khuất được phát hiện sớm hơn. Theo số liệu tôi tổng hợp, phần lớn các sự chậm trễ đều do bỏ qua kiểm tra những giai đoạn bị che khuất.
Khoản phát sinh ngoài dự toán không phải kẻ xấu mà là tấm gương phản chiếu sự chuẩn bị
Đến giai đoạn ép cọc, tôi gặp phải một khoản phát sinh 200 triệu bởi cọc phải xuống sâu hơn so với thiết kế ban đầu. Lớp đất yếu yếu hơn nhiều với kết quả khảo sát lúc đầu. Chủ nhà nghe xong, liền tỏ ra khó chịu, bảo tôi đang moi tiền. Tôi không cãi. Tôi mở laptop bản khảo sát địa chất đã được duyệt từ đầu, chỉ cho ông ấy thấy tọa độ các điểm khảo sát so với thực địa lúc ép cọc. Tôi phân tích: vị trí khoan địa chất gần bờ tường bên ngoài, nơi đất tốt hơn, còn khu trung tâm ngôi nhà lại có tầng bùn sâu. Tôi trình bày ba hướng giải quyết: thứ nhất, kéo dài cọc, hai là chuyển sang móng bè có bảng tính chi tiết, ba là chấp nhận lún. https://thicongnoithat.vn/thi-cong-noi-that-biet-thu chủ nhìn tôi, rồi gật gù và duyệt phương án tăng cọc. Tôi rút ra bài học rằng tiền phát sinh là điều hiển nhiên với mọi dự án biệt thự. Quan trọng là mình có để ra khoản dự phòng hay không, tôi luôn chừa 10 tới 15 phần trăm cho những phát sinh kiểu này. Một điều nữa tôi nhận ra rằng biệt thự có sang tới đâu không phải thứ không bao giờ sai, mà là nơi mọi sai sót được phát hiện nhanh trước khi biến thành tranh cãi. Và đó chính là điều tôi tâm đắc nhất sau 12 năm làm nghề. Nếu bạn sắp xây biệt thự, tôi chỉ có một lời khuyên: đừng tiếc công sức chuẩn bị nhiều như việc chọn gạch lát, bởi vì #keyword# không bao giờ trôi chảy như trong bản vẽ.